Ondertitels controleren vóór je bedrijfsfilm publiceert

Volgens de hulppagina van YouTube over ondertiteling gebruikt het platform spraakherkenning om automatisch ondertiteling te maken, en deze wordt alleen gebruikt in de standaardtaal van de video. Voor het automatisch synchroniseren van een eigen transcript staat er dat transcripten minder geschikt zijn voor video's van meer dan een uur of met lage geluidskwaliteit. Wat de herkenning in jouw film oplevert, weet je pas als je het nakijkt.

Spraakherkenning heeft doorgaans moeite met zaken die weinig in gewone spraak voorkomen: eigennamen, productnamen, afkortingen, dialectkleuring en getallen. Dat is een werkhypothese uit de praktijk, geen bronclaim. Je toetst ze daarom met een steekproef op je eigen film.

Stel ook vast wat de ondertitel moet doen. Alleen spraak weergeven is iets anders dan ook geluiden en context meegeven. Je kiest dat vooraf, zodat de controle een duidelijke lat heeft.

Haal vóór de controle uit je script alles wat fout mag gaan niet te licht opvatten. Verzamel in een eenvoudig overzicht:

• Namen van personen, met de juiste spelling en functie zoals die in beeld verschijnt.
• Merk-, product- en plaatsnamen.
• Vakwoorden en afkortingen, met de uitleg voor wie het niet kent.
• Bedragen, percentages, data, telefoonnummers en webadressen.
• Woorden die verkeerd verstaan kunnen worden en een andere betekenis geven.

Zet bij elk item waar het in de film voorkomt, bij voorkeur met tijdstip. Dat versnelt het zoeken tijdens het nakijken, omdat je gericht naar die plaatsen springt in plaats van alles lineair te herlezen.

Is er een geschreven script of transcript, dan kan een platform dat soms met de beelden laten synchroniseren. De YouTube-pagina beschrijft zo'n optie met een transcript in dezelfde taal als de gesproken taal.

1. Open de ondertitels van je video in het beheerscherm van je platform. In YouTube Studio staat volgens de hulppagina een onderdeel Ondertiteling in het linkermenu. Menunamen kunnen wijzigen, dus controleer wat jouw beheerder ziet.
2. Lees de tekst mee terwijl de film speelt, op normale snelheid en zonder te versnellen.
3. Streep je risicolijst af: zoek elk item op en vergelijk met je script.
4. Corrigeer ter plaatse. De pagina noemt sneltoetsen voor terugspoelen, pauzeren en de volgende regel bewerken, bij handmatig typen. Controleer of ze ook in jouw bewerkscherm werken.
5. Voeg waar relevant geluidsinformatie toe, zoals [applaus], zodat kijkers begrijpen wat er gebeurt.
6. Laat een tweede persoon, bij voorkeur iemand die de film nog niet kent, een steekproef lezen zonder geluid.
7. Sla op en publiceer pas daarna.

Houd bij wie wat heeft nagekeken en wanneer. Zo kun je bij een vraag later terugvinden wat gecontroleerd is.

Je hoeft niet elke afwijking van het gesproken woord te corrigeren. Zet de grens bij wat de kijker misleidt of ophoudt.

Een verzonnen invoer, zonder bedrijfsnaam en zonder resultaten. In het script staat: de gemiddelde investering bedraagt tweeduizendvijfhonderd euro, contact via de woordvoerder met een samengestelde achternaam. In de automatische ondertitel zoek je dus specifiek naar het bedrag en de naam. De verwachte controles: staat het bedrag in dezelfde vorm als in het script en in beeld, komt de naam overeen met de schrijfwijze op het visitekaartje, en blijft elke ondertitelregel lang genoeg in beeld om rustig te lezen?

Na publicatie speel je de film nog eens af zoals een kijker dat doet: zonder geluid, op een telefoon en in de ingesloten versie op je website. De richtlijnen van W3C WAI over audio en video noemen naast ondertitels ook transcripten en beschrijving van visuele informatie, zoals namen en titels in beeld. Beoordeel dus of die info ook buiten het beeld beschikbaar is.

Grens: deze controle bewijst niet dat je film voldoet aan een wettelijke norm. Wil je eerst zien welke publieke signalen je website geeft, kijk dan via Marketing Scan. Ga er niet van uit dat die scan de controles hierboven vervangt. Het nakijken van de ondertitels blijft jouw taak.