Een socialmediacarrousel zonder onleesbare minitekst

Minitekst ontstaat zelden uit onwil. Meestal begin je met een lang artikel, een blogpost of een slidedeck en wil je alles in tien beelden proppen. Het resultaat is een slide met een kop, drie bullets en een voetnoot, allemaal in een lettergrootte die je op een groot scherm nog net kunt lezen.

Herken het probleem aan drie signalen:

• Je moet inzoomen of de telefoon dichterbij houden om een zin te lezen.
• Je kunt de slide niet in één adem navertellen.
• Je gebruikt tekst om te verwijzen naar iets dat het beeld zelf al had kunnen tonen.

Het W3C zegt in zijn tutorials dat toegankelijke inhoud een betere gebruikservaring voor iedereen oplevert, niet alleen voor mensen met een beperking (W3C WAI-tutorials). Lees dat hier als uitgangspunt: wie een slide leesbaar maakt voor iemand met een zwakker zicht, maakt hem meteen leesbaarder in de tram of bij fel zonlicht. Die bron beschrijft webinhoud in het algemeen en geeft geen specifieke regels voor sociale carrousels. De concrete drempels in de rest van dit artikel zijn dus werkafspraken die je zelf test, geen voorschrift van het W3C.

Test op een toestel dat lijkt op wat je publiek gebruikt, niet op de grootste, nieuwste telefoon die je toevallig hebt. Houd het scherm op normale leesafstand, ongeveer een armlengte min een beetje, en zet de helderheid op een gemiddelde stand.

1. Exporteer de slides als losse beelden in de verhouding waarin je ze publiceert, en bekijk ze op je telefoon, bijvoorbeeld door ze naar je toestel te sturen of via een conceptfunctie als het platform die biedt. Publiceer niet om te testen, tenzij je zeker weet dat de testpost niet zichtbaar is voor anderen.
2. Lees elke slide zonder te zoomen. Kun je elk woord lezen zonder je ogen te vernauwen? Zo niet, markeer de slide.
3. Doe de vijf-secondentest. Kijk vijf seconden naar een slide en draai het scherm weg. Schrijf op wat de gedachte was. Lukt dat niet in één zin, dan bevat de slide meer dan één gedachte.
4. Herhaal onder slechte omstandigheden: lage helderheid, schuin houden, en in daglicht bij een raam. Noteer welke slides dan afvallen.

Een tweede persoon die de test doet zonder jouw uitleg is waardevoller dan jouw eigen derde controle. Jij kent de boodschap al en leest dus te mild.

Gebruik dit blad per slide. Het stuurt je naar de juiste ingreep zodat je niet altijd 'kleiner lettertype' als noodoplossing kiest.

Een slide schrappen voelt als verlies, maar een slide die niemand kan lezen draagt niets bij aan de boodschap. Of een kortere carrousel bij jou beter presteert, kun je alleen zien in je eigen cijfers per slide, voor zover het platform die toont.

Leesbaarheid gaat verder dan lettergrootte. Tekst die wel groot genoeg is maar grijs op lichtgrijs staat, valt even hard af. Controleer contrast met een tool voor kleurcontrast naar keuze, en gebruik als lees-test altijd ook een schermafbeelding in zwart-wit: verdwijnt de tekst dan, dan leunt hij te veel op kleur alleen. Dat is een aanvullende controle en vervangt geen contrastmeting; ook een geslaagde check bewijst geen volledige WCAG-conformiteit.

Voor beeld en bewegend materiaal geeft het W3C aan dat je toegankelijkheid het best vanaf het begin van je project plant, omdat dat tijd en geld bespaart (W3C-gids voor toegankelijke media). Die bron gaat over audio en video, niet over stilstaande carrouselbeelden. De les is wel bruikbaar: bedenk het alternatief meteen, niet pas achteraf.

Voor je carrousel betekent dat:

• Zet de volledige tekst van alle slides ook in het bijschrift, zodat wie de beelden niet kan lezen of ziet toch dezelfde informatie krijgt.
• Voeg een alternatieve tekst toe als het platform die optie biedt. Waar je dat instelt, verschilt per platform en kan wijzigen; zoek het in de publicatie-instellingen van jouw account.
• Gebruik beschrijvende tekst, geen losse emoji als enige drager van betekenis.

Een zeer korte tekst per slide maakt het ook makkelijker om de volledige versie in het bijschrift op te nemen, omdat je niet alles hoeft te herschrijven.

Stel: een fictieve kmo wil een carrousel maken over een gids met twaalf tips. De eerste versie bevat twaalf slides met gemiddeld vijf regels tekst. Dit zijn de invoer en de verwachte controles, geen resultaten.

Invoer: twaalf slides, elk met een kop en drie bullets, in het ontwerpprogramma op een groot scherm bekeken.

Controles in de procedure:

1. Telefoontest zonder zoomen: de verwachting is dat meerdere slides afvallen omdat de bullets te klein zijn. Noteer per slide ja of nee.
2. Vijf-secondentest door een collega: noteer per slide of de gedachte in één zin wordt teruggegeven.
3. Pas het beslisblad toe: slides met drie losse bullets worden gesplitst of ingekort, slides met doublures verdwijnen.
4. Controleer na de wijziging opnieuw met dezelfde twee tests, op hetzelfde toestel.

Verwachte technische controle na herwerking: alle overgebleven slides slagen op de telefoontest, elke slide heeft één benoemde gedachte, en de volledige tekst staat in het bijschrift. Het aantal slides dat overblijft is een uitkomst van jouw test, geen vaste verhouding. Hier is acht slides een illustratie van een mogelijk eindpunt, niet een norm.

Een carrousel moet herhaalbaar zijn. Leg daarom je afspraken vast in één overdrachtsblad dat een collega of freelancer kan volgen zonder jou te raadplegen.

Neem minstens deze punten op:

• Het toestel en de weergave waarop je test.
• De minimumafspraak voor leesbaarheid zonder zoomen, zoals jij die voor je merk hebt vastgelegd.
• Het beslisblad uit dit artikel.
• De plek waar de volledige tekst en alternatieve tekst staan.
• De naam van wie de laatste telefoontest heeft gedaan en wanneer.

Na elke wijziging herhaal je de telefoontest en de vijf-secondentest, ook bij een kleine aanpassing aan een kleur of lettertype. Een kleine ingreep kan een slide net over de rand van leesbaar helpen.

Wil je ook de publieke signalen van je eigen website laten bekijken, dan kun je dat doen via Marketing Scan. Dat is een aanvulling op deze handmatige controle; onze scan voert niet alle hier genoemde controles uit.