Zoekopdrachten op je eigen site bruikbaar meten

De richtlijnen van Google Analytics zeggen dat je geen persoonlijk identificeerbare informatie (PII) naar Google mag versturen, en dat bezoekers soms PII invoeren in zoekvakken en formuliervelden. De bron verwijst naar de Analytics-richtlijnen om PII te vermijden en vraagt om alle PII uit door gebruikers opgegeven informatie te halen voor die naar Analytics gaat.

Dezelfde pagina noemt ook de Site Search-dimensies (zoekterm en categorie, uit de oudere Analytics-terminologie) in de lijst van functies waar je extra moet opletten. Het risico zit dus op twee plaatsen: in de zoektekst zelf en in de URL, want een zoekpagina plaatst de zoekterm vaak als parameter in het adres. Dat adres wordt standaard meegestuurd als paginagegeven.

Beslis dus vooraf wat je wilt weten (welke onderwerpen, hoeveel zoekopdrachten zonder resultaat) en meet enkel dat, niet de letterlijke tekst van elke bezoeker.

Begin bij de vraag, niet bij de data. Een kmo heeft zelden elke unieke zoekzin nodig. Meestal volstaan deze eenvoudige antwoorden:

• Hoe vaak wordt er gezocht en op welke pagina's?
• Welk deel van de zoekopdrachten levert geen resultaat op?
• Welke onderwerpen komen terug (bijvoorbeeld levering, prijzen, openingsuren)?
• Klikt de bezoeker daarna door naar een resultaat?

Geen van die vragen vereist een volledige, ruwe zoekzin. Een categorie, een telling en een indicator voor 'geen resultaat' zijn bruikbaarder en veiliger. Wat je niet nodig hebt, verzamel je niet. Schrijf per gegeven op waarom je het meet en wie het gebruikt. Kan je geen reden noemen, dan schrap je het.

Werk in deze volgorde. De exacte instellingen en schermnamen in je analytics- of tagbeheer kunnen veranderen; controleer die bij je beheerder of in de actuele documentatie.

1. Inventariseer: bekijk hoe jouw zoekpagina de term doorgeeft (URL-parameter, vrije tekst, formulier) en welke parameternaam gebruikt wordt.
2. Bepaal de categorieën: maak een korte lijst onderwerpen die je wilt tellen. Houd een categorie 'overig' voor de rest.
3. Schoon de tekst op: verwijder of vervang patronen die op een e-mailadres, telefoonnummer of lange cijferreeks lijken, voordat iets verstuurd wordt. Doe dit in je eigen code of tagomgeving, niet pas achteraf. De bron noemt ook de instelling 'Gegevens verbergen' in het beheerdersgedeelte, die e-mailadressen en ingevoerde URL-queryparameters zo goed mogelijk verwijdert (alleen voor webgegevensstreams); controleer of die in jouw account beschikbaar is.
4. Verstuur de categorie in plaats van de ruwe zin: stuur bijvoorbeeld een gebeurtenis met een categorienaam en het aantal resultaten.
5. Schoon de URL op: zorg dat de zoekparameter niet ongefilterd in het meegestuurde paginaadres terechtkomt.
6. Test: voer bewust fictieve gegevens in het zoekvak in en kijk wat er aankomt.

Opschonen met patronen is nooit waterdicht. Een patroon vangt niet elke vorm van persoonsgegevens, dus beperk liever vooraf wat je verstuurt dan achteraf te proberen alles weg te halen.

In GA4 meet je zoekgedrag met gebeurtenissen. De documentatie over gebeurtenissen in GA4 onderscheidt automatisch verzamelde, uitgebreide-meting-, aanbevolen en aangepaste gebeurtenissen, en toont dat je met gtag() een gebeurtenis plus optionele parameters verstuurt. Welke gebeurtenissen en parameters je account al standaard verzamelt, controleer je zelf in je property; de bron geeft dat niet voor jouw situatie.

Voor een eigen zoekmeting kan je een aangepaste gebeurtenis bedenken met een korte, vaste set parameters. Een voorstel dat je kan aanpassen:

• een categorienaam uit je eigen lijst;
• het aantal getoonde resultaten (of enkel 'nul' versus 'meer dan nul');
• de pagina of het type pagina waar gezocht werd.

Zet geen vrije tekst in een parameter. Denk ook aan wat je nadien kan analyseren: aangepaste parameters zijn pas bruikbaar in rapporten als ze correct zijn geregistreerd. Controleer dat in je eigen property.

Doorloop per zoekmoment onderstaande beslissingen. Het is een werkvoorstel, geen juridisch advies; bij twijfel over wat als persoonsgegeven telt, vraag je een jurist of je functionaris gegevensbescherming.

Een fictieve kmo heeft een zoekvak waarin de zoekterm als parameter in het adres staat. Er zijn geen cijfers of resultaten bedacht; dit is enkel invoer en verwachte controles.

Invoer: je typt in een testomgeving drie dingen in het zoekvak: een gewone term ('levertijd'), een fictief e-mailadres en een term zonder resultaat.

1. Je bekijkt het meegestuurde paginaadres. Verwacht: de zoekparameter met het e-mailadres staat er niet leesbaar in.
2. Je bekijkt de verstuurde gebeurtenis. Verwacht: een categorie zoals 'levering' voor de eerste term, 'overig' of een neutrale waarde voor het e-mailadres.
3. Je controleert het aantal resultaten. Verwacht: 'nul' staat bij de derde zoekopdracht.
4. Je kijkt in je rapport of realtime-weergave (de beschikbaarheid en naam hiervan controleer je in je eigen account). Verwacht: geen ruwe fictieve gegevens zichtbaar.

Herhaal na elke wijziging aan de zoekpagina of de tagconfiguratie. Wil je weten welke zichtbare signalen je site publiek geeft, dan kan je die bekijken via Marketing Scan. Een publieke scan meet zichtbare signalen en toont niet wat er in je analytics-configuratie gebeurt.