Een onderhoudspagina met een correcte foutstatus

Veel onderhoudspagina's zijn een gewone pagina met een tekst. Technisch antwoordt de server dan met statuscode 200, de code voor 'alles is goed'. Een crawler die op dat moment langskomt, ziet dan een pagina met weinig inhoud en geen signaal dat het om een tijdelijke toestand gaat. Wat er daarna met zoekresultaten gebeurt, is niet voorspelbaar en hangt af van duur en omstandigheden. Beloof dus niets over rankings of indexering.

Een tijdelijke onbeschikbaarheid geef je doorgaans aan met een foutstatus uit de 5xx-reeks, in de praktijk meestal 503. Dat signaal is bedoeld om aan te geven dat de pagina nu niet beschikbaar is en niet definitief is verdwenen. Hoe een zoekmachine daarmee omgaat, controleer je in de eigen documentatie. Controleer dit voor je eigen situatie in de documentatie van je hosting of CMS, want sommige platformen sturen standaard een andere code.

Deze gids gaat over geplande, korte onderhoudsmomenten. Duurt het onderhoud lang of verhuist je site, dan heb je een andere aanpak nodig.

Niet elke URL hoeft hetzelfde te antwoorden. Neem vooraf een beslissing per onderdeel:

• Alle publieke pagina's: tijdelijk niet beschikbaar, met één duidelijke onderhoudstekst.
• Contact: telefoonnummer en e-mailadres staan als gewone tekst op de onderhoudspagina, zodat klanten je tijdens het onderhoud kunnen bereiken.
• Robots.txt: laat die gewoon bereikbaar. Een robots.txt die zelf een serverfout geeft, kan het crawlgedrag van zoekmachines onverwacht beïnvloeden. Controleer in de documentatie van de zoekmachine hoe die met een foutstatus op robots.txt omgaat. Een browsercontrole bewijst niet dat een crawler toegang heeft.
• Betaal- en bestelstromen: bepaal of ze volledig uitgeschakeld worden of een duidelijke melding tonen, zodat niemand halverwege afrekent.
• Statische bestanden voor de onderhoudspagina: stijl en afbeeldingen van de onderhoudspagina moeten zelf bereikbaar blijven.

Noteer de gekozen aanpak, het geplande begin en het geplande einde. Kondig het aan via je bestaande kanalen als je klanten er hinder van kunnen hebben.

De pagina oogt goed in de browser, maar dat zegt niets over de code. Controleer die apart.

1. Open de ontwikkelaarstools van je browser en kies het netwerktabblad.
2. Laad de startpagina opnieuw en klik op de eerste aanvraag, het document zelf.
3. Lees de statuscode af. Voor een tijdelijke onderhoudsmelding verwacht je een foutstatus uit de 5xx-reeks, geen 200.
4. Test ook een diepere URL, zoals een productpagina, niet alleen de startpagina.
5. Test de aanvraag zonder ingelogde sessie, in een privévenster, want beheerders zien tijdens onderhoud vaak nog de echte site.
6. Controleer of er een omleiding naar een aparte onderhoudsURL plaatsvindt. Een omleiding naar een pagina die 200 geeft, hoort niet bij tijdelijke onbeschikbaarheid.

Voor Google specifiek gebruik je indien nodig de URL-inspectie in Search Console, omdat een gewone browser geen bewijs levert over crawltoegang. Waar je dat vindt en welke rechten je nodig hebt, controleert de beheerder in het eigen account.

De pagina zelf mag licht zijn. De MDN-uitleg over webprestaties benadrukt dat laadtijd en respons de ervaring bepalen (uitleg over webprestaties). Een onderhoudspagina met één kleine stijl en zonder externe scripts laadt ook tijdens drukte voorspelbaar.

Een onderhoudspagina is vaak het enige wat een bezoeker ziet, dus hij moet voor iedereen leesbaar zijn. De W3C-tutorials over toegankelijkheid bevatten richtlijnen voor onder meer structuur, afbeeldingen en formulieren (toegankelijkheidstutorials). Voor deze pagina betekent dat in de praktijk:

• een duidelijke koptekst die zegt dat de site tijdelijk niet beschikbaar is;
• één zin over de reden en, als je dat zeker weet, het verwachte einde. Noem geen tijdstip dat je niet kunt waarmaken;
• contactgegevens als gewone tekst, niet alleen in een afbeelding;
• voldoende kleurcontrast en een leesbare lettergrootte, ook op een kleine telefoon;
• geen formulier dat niets doet. Een knop die niet werkt, is erger dan geen knop.

Dit is geen volledige toegankelijkheidsaudit en de tutorials garanderen geen wettelijke naleving. Ze helpen je wel om de pagina op de basis te toetsen.

Een fictief scenario, uitsluitend invoer en verwachte controles. Een kmo plant 's avonds onderhoud aan haar webshop. De beheerder schrijft vooraf op: alle publieke pagina's tonen de onderhoudspagina met een tijdelijke foutstatus, het telefoonnummer staat als tekst op de pagina, robots.txt blijft bereikbaar.

Tijdens het onderhoud controleert de beheerder in een privévenster de startpagina en één productpagina en leest in het netwerktabblad af welke code terugkomt. Na het onderhoud volgt deze volgorde:

1. Schakel de onderhoudsmodus uit.
2. Laad de startpagina, een productpagina en de contactpagina opnieuw en verwacht overal een normale 200.
3. Controleer dat er geen resterende omleiding naar de onderhoudspagina meer bestaat.
4. Test een bestelling of een formulier van begin tot einde.
5. Kijk in Search Console, indien beschikbaar, naar meldingen over serverfouten of bereikbaarheid van de dagen na het onderhoud. Hoe snel eventuele effecten verdwijnen, is niet te voorspellen.

Wil je ook weten welke zichtbare signalen je website uitstraalt, bekijk dan je publieke signalen via Marketing Scan. Die scan meet zichtbare signalen en controleert niet jouw volledige serverconfiguratie.