TTFB: de eerste milliseconden van elk websitebezoek

Achter elke klik zitten vier stappen die samen je TTFB vormen:

1. DNS-opzoeking: de browser vertaalt je domeinnaam naar het adres van je server.
2. Verbinding en beveiliging: er wordt een verbinding opgezet en versleuteld, wat enkele heen-en-weertjes tussen browser en server kost.
3. Serverwerk: je server bouwt de pagina op. Bij een CMS zoals WordPress betekent dat: database raadplegen, plugins laten meedraaien, HTML samenstellen.
4. De terugreis: het eerste stukje antwoord reist terug naar de browser.

Pas na die vier stappen kan de browser beginnen met wat jij als laden ziet: tekst tonen, afbeeldingen ophalen, scripts uitvoeren. Een trage TTFB is dus dubbel duur: je verliest niet alleen die milliseconden zelf, je stelt ook alle volgende stappen uit. Vandaar de regel: een snelle TTFB maakt je site niet vanzelf snel, maar een trage TTFB maakt hem gegarandeerd traag.

Google is er duidelijk over: streef naar een TTFB van 0,8 seconden of minder, gemeten bij 75 procent van je bezoekers. Onder de 0,5 seconden zit je comfortabel, boven de seconde zit je in de gevarenzone.

De realiteit op het web is ontnuchterend. Uit de metingen van HTTP Archive blijkt dat op mobiel maar 44% van de pagina's een goede TTFB haalt, tegenover 55% op desktop. Een aanzienlijk deel van het web verliest de wedstrijd dus al voor het startschot van het eigenlijke laden.

En dat tikt door in gedrag: wanneer de totale laadtijd stijgt van 1 naar 3 seconden, neemt de kans dat een bezoeker meteen weer vertrekt met 32% toe. Elke milliseconde die je vooraan wint, koop je achteraan terug in bezoekers die blijven.

Drie laagdrempelige manieren, van simpel naar grondig:

• PageSpeed Insights: vul je adres in en zoek in de diagnose naar de serverreactietijd. Je ziet meteen of je in het groen zit.
• De ontwikkelaarstools van je browser: open het netwerkpaneel, herlaad de pagina en klik op de eerste regel. Bij de timing zie je exact hoe lang op de server gewacht werd.
• Meet meermaals en op verschillende momenten: een server die om 10 uur vlot antwoordt, kan om 20 uur overbelast zijn door drukke buren op gedeelde hosting. Eén meting is een momentopname, vijf metingen zijn een diagnose.

Belangrijk: meet de eerste, verse lading van je pagina, niet een herhaald bezoek uit de cache van je browser. En vergelijk je homepage ook eens met een productpagina of blogartikel; soms is één paginatype traag omdat daar een zware plugin of query meedraait.

Werk van goedkoop naar ingrijpend, en stop zodra je onder de 0,8 seconden zit:

1. Zet paginacaching aan. Dit is veruit de grootste winst: de server bewaart een klaargemaakte versie van je pagina en hoeft ze niet voor elke bezoeker opnieuw op te bouwen. Van meer dan een seconde naar enkele honderden milliseconden is geen uitzondering.
2. Werk je PHP-versie bij. Recente versies verwerken hetzelfde werk merkbaar sneller, en de update is bij de meeste hosters één klik.
3. Ruim plugins op. Elke actieve plugin draait potentieel mee bij elke paginaopbouw. Minder ballast betekent sneller serverwerk.
4. Overweeg een CDN. Dat plaatst kopieën van je pagina's op servers dichter bij je bezoekers en vangt een deel van de verzoeken op voor ze je server bereiken.
5. Verhuis van hosting als de vorige stappen te weinig opleveren. Op overvolle budgethosting blijft elke optimalisatie dweilen met de kraan open.

Bespreek de volgorde gerust met je webbouwer, maar vraag telkens om een meting vooraf en achteraf. Zo weet je zeker dat je betaalt voor resultaat en niet voor goede bedoelingen.

Het klinkt overdreven om wakker te liggen van tienden van seconden, tot je ziet wat ze waard zijn. Het onderzoek Milliseconds Make Millions van Deloitte en Google becijferde dat een verbetering van amper 0,1 seconde de conversie in retail met 8,4% verhoogt en het gemiddelde bestelbedrag met 9,2%.

Een TTFB-verbetering van 1,2 naar 0,4 seconden, perfect haalbaar met caching en degelijke hosting, is acht keer die stap. Geen enkele andere ingreep op je site levert zoveel snelheid per euro op, precies omdat de winst vooraan in de ketting valt en elke pagina van je site er tegelijk van profiteert.

TTFB is het eerlijkste cijfer van je website: het meet je fundament, nog voor design of inhoud kunnen verbloemen wat eronder zit. Zit het daar fout, dan is elke andere optimalisatie pleisterwerk.

Benieuwd of jouw eerste milliseconden goed besteed worden? De gratis marketing scan brengt je snelheid en de rest van je online aanwezigheid in kaart, in gewone taal. Zo weet je of het gesprek met je hoster moet gaan over caching, over een upgrade of over een afscheid.